Làm gì khi  tranh chấp ranh giới đất với hàng xóm là cá nhân

Làm gì khi  tranh chấp ranh giới đất với hàng xóm là cá nhân

Hy vọng rằng qua bài viết này này các bạn sẻ phần nào hình dung được các công việc cần chuẩn bị, cần làm để giải quyết tranh chấp đất đai với hàng xóm và lựa chọn cách thức giải quyết tối ưu nhất.

Xin lưu ý, trong bài viết này hàng xóm ở đây là  hộ gia đình hoặc cá nhân, chứ không phải là bất kỳ tổ chức nào.

Tranh chấp ranh giới đất đai với hàng xóm là một trong những tranh chấp đất đai phổ biến nhất hiện nay. Xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân như sự sai lệch trong đo đạt hoặc lúc đo đạt cấp sổ vắng người này người kia nên việc xác nhận ranh giới cũng không chính xác,… Hoặc có thể do sự sai lệch của các thiết bị đo trong những lần đo đạt. Hoặc là sai lệch do lúc mua bán đất không đo vẻ chính xác mà dựa vào ranh giới là hàng cây, viên đá.

Tuy nhiên, lý do quyết định dẫn đến việc tranh chấp chính là việc 2 bên  lấy cái gì, lấy điều gì làm ranh giới chung và thừa nhận sự tồn  tại của cái gì thể hiện cho ranh giới.

Theo quy định pháp luật (Điều 175 Bộ luật dân sự) thì:

Ranh giới đất được xác định theo thỏa thuận; theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; theo tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại trên 30 năm mà không có tranh chấp. Không được lấn, chiếm, thay đổi mốc giới ngăn cách, kể cả trường hợp ranh giới là kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng. Mọi chủ thể có nghĩa vụ tôn trọng, duy trì ranh giới chung.

Quy định pháp luật là vậy nhưng trong thực tế lại có rất nhiều trường hợp khó có thể áp dụng pháp luật một cách đơn thuần được. Ví dụ: một số địa phương sử dụng mương nước làm ranh giới giữa 2 mảnh đất, 2 gia đình đều thừa nhận mương nước là ranh giới đất, đất mỗi bên mương nước là đất của gia đình. Trong quá trình sử dụng thì có tình trạng sạt lở và một bên thì be bờ để  không sạt lở và dùng đất lấy dưới mương nước để be bờ. Cứ như vậy một bên be bờ, một bên  bị sạt lở, dần dần vị trí mương nước bị thay đổi và xảy ra tranh chấp đất đai khi một trong 2 bên bán đất hoặc tiến hành đo đạt để xin cấp sổ đỏ lại.

Ngoài ví dụ mà tôi vừa đưa ra thì cũng có rất nhiều trường hợp xảy ra tranh chấp éo le khác mà cả 2 gia đình hàng xóm với nhau không thể tự giải quyết hay thỏa thuận với nhau được mà phải nhờ tới chính quyền địa phương hoặc thậm chí là đưa nhau ra tòa án để giải quyết.

Tranh chấp ranh giới đất đai với hàng xóm dễ xảy ra như vậy, vậy trong trường hợp xảy ra tranh chấp đất đai với hàng xóm thì cần làm gì?

Đầu tiên, cần thu thập các tài liệu chứng cứ chứng minh ranh giới thực tế của thửa đất như:

– Thu thập các loại giấy tờ mua bán đất, bản vẻ địa chính, hồ sơ đo đạc xin cấp sổ đỏ.

– Trong trường hợp không có các giấy tờ hợp pháp trên thì cần có các giấy tờ xác nhận của những người hàng xóm về ranh giới thực tế đã tồn tại từ lâu.

– Kiểm tra về nguyên nhân dẫn đến tranh chấp về ranh giới như: Nguyên tại sao mà bờ rào thay đổi, chân tường bị xây lệch hoặc cây cối làm ranh giới mọc lấn chiếm và lập thành văn bản để sử dụng trong việc giải quyết tranh chấp.

– Kiểm tra xem ai là người có lỗi dẫn đến tranh chấp ranh giới đất đai này và lập thành văn bản để sử dụng trong việc giải quyết tranh chấp.

Tiếp theo, yêu cầu giải quyết tranh chấp tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết:

Pháp luật quy định có 3 cách để giải quyết tranh chấp đất đai:

Cách 1: Tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở (Điều 202 luật đất đai)

Ở cách này các bên tự hòa giải với nhau, nếu các bên tranh chấp không hòa giải được nhưng muốn giải quyết tranh chấp thì phải gửi đơn đến UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất để hòa giải.

Cách 2: Đề nghị UBND cấp huyện, cấp tỉnh giải quyết (Điều 203 luật đất đai)

Với cách này thì người yêu cầu giải quyết phải có ít nhất 1 loại giấy tờ chứng minh cho việc sở hữu miếng đất của mình.

Người yêu cầu có thể nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp có thẩm quyền (nếu tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân với nhau thì nộp tại UBND cấp huyện). Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính. Cách này được sử dụng khi hòa giải tại UBND xã mà không thành.

Cách 3: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân (Điều 203 luật đất đai)

Với cách này thì người yêu cầu giải quyết không cần có bất kỳ giấy tờ gì  chứng minh cho việc sở hữu miếng đất của mình vẫn có thể sử dụng để giải quyết tranh chấp.

Đây là cách thường được chọn sử dụng nhiều nhất để rút ngắn thời gian giải quyết và đơn giản trong các trường hợp người yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai chưa được cấp sổ đỏ.

Tuy nhiên cần lưu ý rằng không phải trong mọi trường hợp đều có thể sử dung bất kỳ 1 cách trong 3 cách tôi vừa nói trên và cũng không phải mọi trường hợp có thể sử dụng theo 3 cách này. Tùy từng trường hợp mà pháp luật sẻ quy định những cách giải quyết tranh chấp đất đai khác nhau. Trong trường hợp các bạn có thắc mắc về chỗ này thì cứ để lại bình luận bên dưới bài viết, tôi sẽ trả lời lại.

Cuối cùng, là thủ tục và cách thức thực hiện khi chọn 1 trong 3 cách giải quyết tranh chấp đất đai nói trên.

Đối với cách 1: Tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở thì:

– Người yêu cầu nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai đến Ủy ban nhân dân cấp xã;

– UBND cấp xã sẽ thẩm tra, xác minh tìm hiểu nguyên nhân phát sinh tranh chấp, thu thập giấy tờ, tài liệu có liên quan do các bên cung cấp về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất;

– Sau đó sẽ thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai để thực hiện hòa giải và tổ chức cuộc họp hòa giải có sự tham gia của các bên tranh chấp, thành viên Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Đối với cách 2: Đề nghị UBND cấp huyện, cấp tỉnh giải quyết thì:

– Người yêu cầu nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai đến Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền;

– Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền sẽ tiến hành giải quyết;

– Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền ban hành quyết định giải quyết tranh chấp hoặc quyết định công nhận hòa giải thành, gửi cho các bên tranh chấp, các tổ chức, cá nhân có quyền và nghĩa vụ liên quan.

Đối với cách 3: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân thì:

– Người yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai nộp đơn khởi kiện tại tại tòa án.  Có thể nộp đơn trực tiếp hoặc nộp đơn qua bưu diện.

– Tòa án xử lý đơn;

– Tòa án thụ lý vụ án;

– Tòa án mở phiên tòa xét xử. Trước khi mở phiên tòa xét xử thì tòa án sẽ thông báo cho các bạn biết. Trong quá trình từ lúc nộp đơn tới lúc đưa vụ án ra xét xử thì tốn khá nhiều thời gian và các bạn sẽ phải đi lên tòa rất nhiều lần, tuy nhiên so với cách thứ 2 thì vẫn nhanh hơn nhiều.

– Sau khi xét xử xong thì tòa án sẽ  gửi bản án cho các bạn. Trong trường hợp các bạn không đồng ý với bản án thì có thể kháng cáo bản án và tiếp tục khởi kiện.

Vừa rồi là phần chia sẻ kinh nghiệm về “làm gì khi  tranh chấp ranh giới đất với hàng xóm” của tôi. Hy vọng rằng qua phần chia sẻ này các bạn sẻ phần nào hình dung được các công việc cần chuẩn bị, cần làm để giải quyết tranh chấp đất đai với hàng xóm và lựa chọn cách thức giải quyết tối ưu nhất.

Nói thì nói như vậy, nhưng tốt nhất là nên vĩ hòa vi quý, hai bên nhường nhịn nhau 1 tí và chọn cách tự 2 bên hòa giải với nhau để duy trì tình làng nghĩa xóm. Trong trường hợp mà tranh chấp quá trầm trọng thì mới chọn đưa nhau ra pháp luật để giải quyết.

Tôi là Võ Thanh Sang, xin cảm ơn các bạn đã dành thời gian đọc bài viết của tôi. Một lần nữa, nếu có bất kỳ thắc mắc hoặc muốn trao đổi gì, hãy để lại bình luận bên dưới bài viết, tôi sẽ trả lời. Xin kính chào và hẹn gặp lại trong những bài viết tại website: luatchanhnghia.com.